ترامپ و بیم و امید پادشاهی شن‌ها

مواضع انتخاباتی دونالد ترامپ موجی از نگرانی را در میان سردمداران وابسته رژیم‌های عربی در منطقه به راه انداخته که مصداق عینی آن را می‌توان در بیم و امید ریاض نسبت به دوران ریاست‌جمهوری ترامپ دانست. 

منابع خبری در گفت‌وگو با رویترز اعلام کردند که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که از دستاوردهای ایران در سوریه احساس یأس می‌کنند به دولت آینده دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور منتخب آمریکا به عنوان تنها فرصت برای مهار ایران نگاه می‌کنند ولی انچه که مسلم است اینکه باج خواهی و رشوه گیری واشنگتن از ریاض در دوران ریاست جمهوری ترامپ می تواند مانعی بر سر راه استمرار مناسبات و همکاری های بین الملی با ریاض باشد و آنچه که از تحولات داخلی ریاض بر می اید اینکه شرایط این کشور در تقابل با این رویکرد مساعد نیست و مقامات آل سعود مجبور هستند با این باج خواهی همراهی کنند، چرا که عدم همکاری آمریکا با برنامه های منطقه ای این کشور می‌تواند عواقب وخیمی برای ریاض داشته باشد.

خبرگزاری رویترز همچنین ادامه داد: برای عربستان سعودی که درگیر یک رقابت منطقه‌ای با ایران است تصرف پایگاه شورشی‌های سوریه (حلب) توسط بشار اسد به منزله تحولی خطرناک در بر هم خوردن توازن قدرت به نفع تهران می باشد  همانطوری که یک رسانه انگلیسی هم در این زمینه نوشت ریاض مصمم است که هر چه زودتر دستاوردهای تهران را بر هم بزند. 

ترامپ قبلا گفته است ممکن است حمایت از معارضان سوریه را متوقف کرده و تمرکزش را متوجه مبارزه با داعش کند لذا  کشورهای حاشیه خلیج فارس خواستار ارزیابی این دیدگاه هستند که در این خصوص منابع مورد استناد در این زمینه گفته‌اند مقام‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس از مشاوران ترامپ درباره سیاست‌های رئیس‌جمهور منتخب آمریکا در قبال سوریه سوال کرده‌اند هر چند که تا کنون به اظهار نظر روشنی از جانب ترامپ در این زمینه دست نیافته اند. 

رویترز از طرف دیگر، مدعی شده کشورهای خلیج فارس از سیاست مسامحه‌ کارانه باراک اوباما، رئیس‌جمهور فعلی آمریکا در قبال معارضان مسلح سوریه ناراضی هستند و معتقدند که او به جای اتکا به نیروهای محلی، استقرار نیروهای نظامی یا حملات موشکی را در دستور کار قرار می‌دهد هر چند که این حقیقت را هم باور دارند که ترامپ و سیاست آتی وی نیز معمایی پیچیده است ولی با این وجود مقامات کشورهای عربی ترامپ را تاجری توصیف کرده اند که می‌توان با وی به توافق رسید و شاید از این رو است که یک دیپلمات غربی گفته است: مقام‌های عربستان سعودی کنجکاو هستند ببینند انتقادات ترامپ از ایران در دوران تبلیغات انتخاباتی چگونه به خط مشی تبدیل خواهند شد.

کشورهایی که خود، عامل گسترش تروریسم و افراطی گری در منطقه هستند، امروز با طرح ادعای نخ‌نمای حمایت ایران از تروریسم، به دروغ پرچم مبارزه با تروریسم را بالا برده اند و قصد دارند آن را به دست ترامپ دهند تا بدین ترتیب وی در مواجهه مستقیم با ایران قرار گیرد. کسانی که بر طبل جنگ و جنگ‌طلبی در منطقه می‌کوبند، امروز از روی کار آمدن افرادی با سیاست‌های همسو با آنها در آمریکا به شدت خوشحال هستند. سفر زودهنگام هیأت شورای همکاری خلیج فارس به آمریکا پس از روی کار آمدن ترامپ، خود از این خرسندی حکایت دارد و همچنین حاکی از آن است که سعودیها و هم‌پیمانان آنها در حال برنامه ریزی برای آغاز یک ماجراجویی جدید در منطقه با پشتوانه «دونالد ترامپ» هستند.

به نظر می‌رسد در دوره ریاست جمهوری ترامپ ابزارهای فشاری نظیر قانون جاستا بیش از پیش در مناسبات آمریکا  عربستان مورد استفاده قرار گیرد و این در حالی است که سعودی ها به علت جنگ ‌هایی که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم وارد آن شده‌اند، قدرت پرداخت مطالبات مورد نظر آمریکا را ندارند، اما آنها می‌دانند که با سرپیچی از مطالبات آمریکایی ها با خطرات موجودیتی مواجه خواهند بود.

از این حیث در شرایط کنونی مقابله با ایرانِ دلگرم از توافق هسته‌ای با گروه 1+5 محور اصلی سیاست‌گذاری کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را تشکیل می‌دهد هر چند که نحوه دستیابی به هدف، در شرایطی که نگرانی‌های دیگر رو به تشدید است روشن نیست چرا که ریاض و متحدانش در حال حاضر در خلیج فارس در حال دست و پنجه نرم کردن با کاهش قیمت نفت، جنگ یمن و مخدوش شدن روابطشان با مصر هستند، علاوه بر آن آنها اکنون در حال تأمل در مورد این سوال هستند که تا چه اندازه به معارضان سوریه کمک تسلیحاتی برسانند تا پس از حوادث سوریه هم منافع انها مورد تهدید قرار نگیرد و هم بتوانند با انجام معجزه ای سرنوشت جنگ و شکست در حلب را به نفع خود و متحدانشان تغییر دهند. 

علاوه بر آن باید گفت ‌عربستان اگر به امنیت منطقه چشم دوخته است بایستی از ترویج ایدئولوژی نفرت و تعرض به حقوق همسایگان باز ایستد ولی چنانچه به جنگ یمن به چشم جنگ با ایران چشم دوخته است، ناگزیر بایستی درانتظار حمایتهای بیشتری در این راستا مخصوصا از جانب امریکا و دیگر هم پیمانان باشد ولی برای کشوری که عنوان قبله مسلمانان جهان اسلام را یدک می کشد بسیار اندوه بار است که تروریست ها نیات پلید خود را پشت ادبیات دینی پنهان کرده باشند .

-----------------------------------

بررسی و تحلیل/ امین نجار