راه حل ترکیه برای مقابله با تهدیدات اقتصادی ترامپ چيست

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا و سيما، دوره جدید تشدید تنش بین ترکیه و آمریکا هنوز در آغاز راه است و ترکیه برای بهره مندی از حمایت‌های ایران و سوریه در جنگ اقتصادی که تهدیدات رئیس جمهور آمریکا آغازگر آن بوده است، خود را به این دو کشور نزدیکتر خواهد کرد.
عبدالباری عطوان سردبير روزنامه راي اليوم نوشت: تهدیدات آشکار و تحریک آمیز یکشنبه شب دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا درباره نابود کردن اقتصاد ترکیه در صورت حمله ارتش این کشور به نیرو‌های کرد در شمال سوریه پس از خروج نیرو‌های آمریکایی می‌تواند نشانگر فروپاشی شراکت راهبردی آمریکا و ترکیه، خروج ترکیه از پیمان ناتو و انتقال کامل این کشور به جبهه ایران و روسیه باشد البته در صورتی که نتوان همچون بحران‌های پیشین، این بحران را نیز مهار و از آن عبور کرد.
این خطرناکترین بحران در نوع خود در هفت سال گذشته بوده است، نه تنها به این سبب که نشان می‌دهد آمریکا عامل جنگ اقتصادی ماه آگوست علیه لیر ترکیه بود که به سبب مخالفت آنکارا با آزادسازی آندرو برانسون کشیش آمریکایی آغاز شد و با آزادی وی به پایان رسید، بلکه به این علت که دولت ترامپ تصمیم گرفت در جبهه کرد‌ها بماند و بار دیگر آن را به ترکیه ترجیح داد و این همان چیزی بود که ابراهیم کالین مشاور و سخنگوی اردوغان را درباره این موضع غافلگیر کننده آمریکا شوکه کرد و تعجب وی را در پی داشت. تنها چیزی که او با لحنی سرزنش گر گفت: این بود: "از آمریکا انتظار داریم به شراکت استراتژی دو کشور احترام بگذارد. تروریست‌ها نباید همپیمان و شریک شما باشند.. هیچ تفاوتی بین گروه "دولت اسلامی" (داعش) و یگان‌های مدافع خلق کرد وجود ندارد".
به محض انتشار توئیت تهدید آمیز ترامپ ارزش لیر حدود یک و نیم درصد کاهش یافت و بعید هم نیست ارزش هر یک دلار به هفت لیر برسد، درست مثل جنگ اقتصادی آمریکا علیه ترکیه در آگوست گذشته. اکنون هر دلار تقریبا معادل ۵.۵۲ لیر است.
با توجه به تداوم استقرار نظامی ترکیه در منطقه هاتای (لواء اسکندرون) با هدف آمادگی برای حمله به نیرو‌های سوریه دموکراتیک در شمال شرقی سوریه، ترامپ تصمیم گرفت انتقام توهین اردوغان به جان بولتون مشاور امور امنیت ملی آمریکا در سفر هفته گذشته وی به آنکارا را بگیرد. اردوغان نه تنها بولتون را به حضور نپذیرفت بلکه از اظهارات وی که از ترکیه خواست برای حمایت از کرد‌ها را پس از عقب نشینی آمریکا از شمال سوریه تضمین کند، به شدت انتقاد کرد.
دوره جدید تشدید تنش بین ترکیه و آمریکا هنوز در آغاز راه است و به سختی می‌توان تحولات بعدی را پیش بینی کرد، اما حداقل می‌توان گفت: دولت ترامپ از هرگونه رویارویی نظامی پرهیز و حداقل در مرحله اول تنها به جنگ اقتصادی علیه ترکیه بسنده خواهد کرد تا به این کشور بقبولاند در هرگونه برخورد نظامی از لحاظ مادی و انسانی شکست خواهد خورد.
اما سئوال اینجاست: ترکیه چگونه به این اقدام تحریک آمیز آشکار و بی سابقه آمریکا پاسخ خواهد داد و اردوغان چه اقداماتی برای پرهیز از وقوع این جنگ اقتصادی و پیامد‌های منفی آن بر اقتصاد کشورش در پیش خواهد گرفت؟ آنهم اقتصاد قدرتمندی که مهمترین دستاورد وی و حزبش در ۱۷ سال گذشته بوده است.
در بحران آگوست گذشته که یکی از مهمترین نتایج آن سقوط ارزش لیر ترکیه بود و بانک‌های این کشور را در آستانه ورشکستگی قرار داد، اردوغان مجبور شد با آزادسازی برانسون راه حلی برای این بحران بیابد و به محض اعلام خبر آزادسازی کشیش آمریکایی ارزش لیر افزایش یافت، اما باید دید اردوغان این بار کدام برگه را رو خواهد کرد؟
فخرالدین آلتون مدیر ارتباطات دفتر ریاست جمهوری ترکیه به نمایندگی از سران این کشور تاکید کرد: "ترکیه با قاطعیت به مبارزه با تروریسم ادامه خواهد داد و تهدیدات ترامپ هرگز آنکارا را نمی‌ترساند". حزب جمهوریت خلق از احزاب مخالف در ترکیه نیز از این موضع حمایت کرد و سخنگوی این حزب ضمن اعلام مخالفت با تهدیدات آمریکا، آن را بی فایده دانست.
اردوغان تا به این لحظه چیزی نگفته و این ماموریت را به مشاوران خود واگذار کرده است. وی باید همه جوانب این بحران را بسنجد و پیش از آنکه پاسخ قاطعی به تهدیدات تحریک آمیز و وقیحانه آمریکا بدهد، از یک سو برای هماهنگی در جبهه داخلی سوریه با همپیمانان روس و از سوی دیگر در اقدامی پیشگیرانه برای کاستن از آثار (مخرب) این جنگ تجاری از طریق حمایت‌های مالی و سرمایه گذاری‌های قطر، با آن‌ها هماهنگی‌هایی انجام دهد.
آیا اردوغان با بمباران مواضع نیرو‌های سوریه دموکراتیک در شرق فرات به اظهارات ترامپ پاسخ خواهد داد و به تهدیدات خود جامه عمل خواهد پوشاند یا برای عقد یک معامله و چتر حمایتی، به مسکو یا شاید تهران سفر خواهد کرد؟
موضع مسکو چه خواهد بود؟ اگر توافقی با روسیه به دست آید، آیا مهمترین بند‌های این معامله حمایت روسیه و ایران از اردوغان در ازای چشم پوشی از ادلب به نفع ارتش سوریه خواهد بود تا این شهر را که هنوز ۸۰ درصد آن تحت کنترل جبهه النصره (جنبش فتح شام) است، از دست این گروه آزاد کند؟
پاسخی برای این سئوال ندارم، زیرا همانطور که گفتم این بحران تازه شروع شده است، اما فقط این را می‌دانم که مقامات سوریه در دمشق از شادی در پوست خود نمی‌گنجند و در انتظار درگیری بین دو دشمن مهم خود یعنی ترکیه و آمریکا هستند.
آیا مبالغه آمیز است که بگوییم ترکیه بیش از زمان آغاز بحران سوریه، بیش از هر وقت دیگری به مثلث روسیه، ایران و سوریه نزدیک شده است؟ پاسخ به این سئوال را به تحولات چند روز و شاید هم چند ساعت آینده موکول می‌کنیم.