سفری به روستای لیقوان، ​دره بهشت تبریز

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سیما؛ لیقوان یکی از روستا‌های آذربایجان شرقی است که جاذبه‌های گردشگری و تاریخی بسیاری دارد، همچنین لیقوان یکی از دیدنی‌ترین و زیباترین‌ترین روستا‌های تبریز است.

همه چیز درباره لیقوان تبریز و جاذبه‌های گردشگری اش

مطمئنآ همین که نام لیقوان به گوشتان میخورد یاد پنیرلیقوان می‌افتید، اما باید بدانید و فراموش نکنید که لیقوان به جز پنیر جاذبه‌های زیبای دیگری نیز دارد که ارزش دیدن و تفریحی می‌تواند داشته باشد. در دامنه کوهستان سهند و در جنوب شرقی تبریز یک روستای کوهستانی و ییلاقی وجود دارد که لیقوان نام دارد در قسمت شرقی این روستا قرار دارد که رودخانه‌ی لیقوان از آن عبور می‌کند و آب شرب روستا‌های حاشیه خود را تامین می‌کند.

بین تمام دره‌های استان، دره لیقوان تنها جایی است که امکانات پذیرایی و ارائه خدمات به مسافران و گردشگران را دارد روستایی که هرچند با پنیر‌های قالبی ایرانی شناخته شده است، ولی اگر تنها به عنوان یک گردشگر به آن روستا وارد شوید تمام ذهنیت تان تغییر پیدا میکند چرا که این روستا به قدری جاذبه دارد که به راحتی شما را مجذوب خود می‌کند.

طبیعت شگفت انگیز لیقوان آنچنان غافلگیر کننده می‌باشد امکان دارد مجبور شوید هر چند دقیقه یکبار به خود بگویید که خواب نمی‌بینید و اینجا گوشه‌ای از خلقت وصف ناپذیر خداوند از سرزمین خودتان است! وجود باغ‌های میوه و کشتزار‌های سرسبز در طول سال مخصوصآ در فصل تابستان هزاران گردشگر و طرفدار طبیعت را به سمت خود معطوف می‌کند.

این روستای بکر که در بخش گردشگری نمناک به معرفی جاذبه‌های دیدنی آن پرداخته ایم در ۳۶ کیلومتری شرق تبریز و ۲۴ کیلومتری جنوب شهرستان باسمنج در دامنه کوه سهند واقع است بعد از این که از روستا‌های بیرق و هروی گذر کردید به روستای خوش آب و هوا و سرسبز زیبایی خواهید رسید. طبق گفته‌های پژوهشگران فرهنگی و تاریخی آذربایجان شرقی روستای لیقوان یکی از بزرگترین، پرجمعیت‌ترین و در عین حال زیباترین روستا‌های تبریز به شمار می‌رود که در دل یک دره زیبا و باصفا در دامنه کوه‌های سهند قرار گرفته است و از آن به عنوان یک روستای تاریخی یاد می‌شود.

فلسفه گذاری روستای لیقوان

در زبان محلی به روستای تاریخی لیقوان «لوان» یا «لیوان» به معنی آب‌های گرم بازار آتشفشانی و دامنه سهند جاری هستند گفته می‌شود. بر اساس شواهد تاریخی که وجود دارد می‌توان به قدمت دیرینه سکونت در این روستا پی برد جالب است بدانید در این روستا همیشه مجموعه‌ای از دره‌های سهند که آب گرم از آن‌ها جاری بوده وجود دارد دلیل اینکه این منطقه لقب دره بهشت خود گرفته است به خاطر دارا بودن آب و هوای کوهستانی و خنک و چشمه‌های آب گرم آن است.

این روستا به دلیل موقعیت مکانی و بن بست بودن بستری مناسب برای چرای گوسفندان می‌باشد و تبدیل به در‌های بزرگ شده است که محلی‌ها آن را ممد دره نام دادند بنابراین می‌توان گفت این روستا مناسب‌ترین محل برای زندگی عشایری می‌باشد.

همانگونه که اشاره شد روستای لیقوان در تبریز در کنار کوه‌های سربه فلک کشیده سهند رودخانه مهران رود جا خوش کرده است و شرایط بی نظیری از لحاظ پوشش گیاهی دارد به گیاهان دارویی همچون قارچ، بابونه، پونه و ... در آن به چشم می‌خورد به همین خاطر از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. نکته مهمی که در این میان وجود دارد این است که چرای گوسفندان از این گیاهان باعث شده مردم محلی این روستا اقدام به تهیه پنیر خوشمزه بکنند که به جرأت می‌توان گفت طعم این پنیر در خاورمیانه تک و بی نظیر است و به دلیل همین خاصیت و طعم بی نظیرش به شهرت رسیده است.

باتوجه به محبوبیتی که این پنیر در روستای لیقوان تبریز کسب کرده است تقریباً به تعداد ۱۰ کارخانه پنیر سازی در این منطقه فعالیت می‌کنند که اقدام به تولید صد‌ها تن پنیر از شیر خالص گوسفندان محلی روستای لیقوان کرده و به سرتاسر استان آذربایجان شرقی و همچنین تهران صادر می‌کنند و اخیراً جشنواره بزرگی به نام پنیر لیقوان در این روستا برگزار می‌شود که شرکت کنندگان بسیار زیادی در آن حاضر می‌شود.

چشمه‌های آب گرمی که در روستای لیقوان وجود دارند از بقایای آتشفشان‌های خاموش کوه‌های سهند و تغییرات زیرزمینی سرچشمه می‌گیرند و از جذابیت‌های این روستا به شمار می‌روند باید بدانید این چشمه‌ها از مجموعه چند رودخانه تشکیل شده اند و در کنار همین رودخانه‌ها شاهد جوشش آب‌های گوارایی از دل زمین هستیم به خاطر همین شرایط اقلیمی غنی‌ترین و بهترین آب‌های معدنی را در این منطقه می‌توان یافت.

اصلی‌ترین ساختار روستای لیقوان تبریز

ساختار روستای لیقوان به صورت پلکانی می‌باشد به این دلیل که زمین‌های کشاورزی در این روستا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بودند و این موضوع باعث شده تمامی روستا بر روی صخره‌های حاشیه زمین ساخته شود و در نهایت معماری روستا به صورت پلکانی در بیاید.

تاریخ روستای لیقوان

چنانچه بخواهیم مروری بر تاریخ روستای لیوان داشته باشیم این گونه می‌توان گفت که مهمترین رخداد تاریخی در این روستا متعلق به دوره معاصر و حمله افراد حزب دموکرات آذربایجان در سال ۱۳۲۴ می‌باشد که در پی این حمله حاج احتشام لیقوانی ارباب این روستا و بزرگترین مالک آذربایجان در دوره فئودال به قتل می‌رسد و در تصمیمی بزرگ از سوی سران فرقه دموکرات در تبریز تصمیم به مبارزه علیه فئودال‌های آذربایجان و ریشه کن کردن حاکمیت اربابی گرفته شد و مبارزه از لیقوان شروع شد.

محصولات تولیدی روستای لیقوان تبریز

در ادامه این مطلب شما را با محصولات کشاورزی، محلی و همچنین صنایع دستی این روستا آشنا می‌کنیم این روستا دارای محصولات تولیدی فراوانی است که منجر به اشتغال زایی بالایی شده است.

محصولات کشاورزی و لبنی

جو، گندم، سیب، گردو، سیب زمینی، شیر، خامه، دوغ، کره، روغن حیوانی، گلابی، کشک، نخود و پنیر لیقوان از محصولات لبنی و کشاورزی هستند که می‌توان به تولید آن‌ها در روستای لیقوان اشاره کرد.

غذا‌های محلی روستای لیقوان

هر زمان که سفری به سمت روستای لیقوان در تبریز داشتید پیشنهاد می‌کنیم از غذا‌های محلی این روستا راحت نگذرید و حتما برای یکبار هم که شده است طعم آبگوشت مخصوص لیقوان (پیتی) و دیزی، اوماج آشی، یارما شورباسی و قورمای آن را بچشید.

صنایع دستی روستای لیقوان

با توجه به اینکه این منطقه یک روستا به شمار می‌رود بنابراین صنایع دستی شغلی برای اهالی روستا به شمار رود محصولاتی که زنان و مردان این روستا اقدام به تولید آن‌ها می‌کنند عبارتند از لباس‌های نمدی مردانه (شال پالتار)، ظروف سفالی (معروف به لیقوان قابی)، لباس‌های محلی زنانه (کوینح)، لباس‌های مخمل و چین دار زنانه (یل تومان)، جوراب‌های پشمی مردانه و زنانه، چاروق، قالی و قالیچه، جلیقه و شال، کلاه نمدی، جاجیم و گلیم و همچنین تابلو فرش‌های نفیس می‌باشد.

آثار تاریخی روستای لیقوان

از جمله آثار تاریخی این روستا می‌توان به قبرستان و خانه اربابی اشاره کرد تاریخ قدمت این قبرستان کهن و خانه اربابی متعلق به قرن هفتم هجری می‌باشد که پر اهمیت‌ترین جاذبه گردشگری و تاریخی این روستا محسوب می‌شوند. بر روی قبر‌های این قبرستان سنگ نوشته‌های قدیمی و تاریخی گوناگونی قرار دارند به طرز کاملاً ماهرانه‌ای جملات متعددی روی سنگ‌ها حکاکی شده اند.

البته باید بدانید متاسفانه این قبرستان نیز همانند سایر گورستان‌ها از دست سوداگران و سارقین در امان نبوده و بعضی از آثار باستانی آن که ارزش زیادی داشتند غارت شده است. این قبرستان از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است تا جایی که نام آن در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و خوشبختانه در سال‌های اخیر از سوی سازمان میراث فرهنگی در راستای مرمت و بازسازی آن اقدامات بسیار خوبی انجام شده است.

معرفی جاذبه‌های گردشگری و تاریخی
•پل حاج سالار لیقوان (حاج سالار کورپوسی)
•عمارت سنگی لیقوان (داش عمارت)
•چشمه‌های معدنی لیقوان
•آب گرم طبیعی لیقوان
•زاغه‌های طبیعی موجود در سردخانه بزرگ لیقوان
•دره جنگلی و گردشگری لیقوان
•قبرستان تاریخی لیقوان
•رودخانه لیقوان

آدرس روستای لیقوان

جاده ارتباطی لیقوان-تبریز از مسیر «دروازه تهران» شهر تبریز شروع شده و پس از گذر از شهر باسمنج و روستای‌های هروی (هربی) بیروق (بره) به روستای لیقوان می‌رسد.
هروی (هربی) بیروق (بره) به روستای لیقوان می‌رسد.