اعتبار کالابرگ الکترونیکی تا پایان سال تامین شده است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقایان جعفر قادری، پیمان فلسفی و ابوالقاسم جراره نمایندگان مجلس شورای اسلامی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری، موضوع" همکاری مجلس و دولت برای بهبود معیشت مردم " را بررسی کردند و به پرسش‌ها در این باره پاسخ دادند. متن کامل این گفت‌و‌گو به شرح زیر است.

سوال: امشب راجع به همکاری مجلس و دولت برای بهبود معیشت مردم صحبت می‌کنیم نگاه مکمل و هم جهت قوای مقننه و مجریه در جهت بهبود اقتصاد ایران الان دیگر انتخاب نیست یک ضرورت انکار ناپذیر است و این گفت‌و‌گو فرصتی است تا از چرایی‌ها و چگونگی‌ها بگوییم و از لزوم هماهنگی در سیاستگذاری‌ها تا شفافیت در اجرا از اولویت بندی نیاز‌های اساسی مردم تا نظارت موثر بر نتایج. آقای قادری از عملکرد مجلس بخواهیم شروع کنیم راجع به موضوعات معیشتی مردم، مهم‌ترین اقداماتی که در مجلس برای بهبود معیشت مردم تا الان اتفاق افتاد به ویژه در چند ماه و چند هفته اخیر چه بوده است؟

قادری: آخرین اقدامی که  دولت انجام داد بحث تغییر ارز ترجیحی بود که با توجه به اینکه بخشی از نهاده‌های تولیدی و بخشی از اقلامی که به نوعی به معیشت مردم ارتباط پیدا می‌کرد قبلاً از طریق ارز ترجیحی تامین مالی می‌شد و اعتباراتی که امسال در بودجه پیش بینی شده بود حدود ۱۲ میلیارد دلار و با توجه به عملکردی که داشتیم متاسفانه به علت کاهش قیمت نفت و مشکلاتی که برای وصول درآمد‌های نفتی داشتیم عملاً تا به حال حدود ۸ میلیارد دلار بیشتر از درآمد‌های نفتی محقق نشده بود که البته ۶ میلیارد که ۲ میلیارد هم از منابع بانک مرکزی برداشت شده و نهایتاً جمع‌بندی این بود که اگر این بحث ادامه پیدا کند ممکن است تا پایان سال کل درآمد حاصل از صادرات نفت سهم دولت نتواند پاسخگو باشد که نهایتاً جمع‌بندی دولت این بود و این تصمیم گرفته شد.

 ما از زمانی که این تصمیم گرفته شد به عنوان یک امر پذیرفته شده در مجلس سعی کردیم آثار و پیامد‌های منفی این موضوع را کمک و همراهی کنیم که کمتر شود و در بودجه هم با توجه به آن چیزی که دولت پیش‌بینی کرده بود میزان افزایش حقوق‌ها ۲۰ درصد باشد کمیسیون تلفیق نهایتاً لایحه دولت را رد کرد و جمع‌بندی که بین مجلس و دولت انجام شد با آن مکاتبه‌ای که آقای رئیس جمهور داشتند پذیرش کتبی که  سازمان برنامه و بودجه انجام داد بنا شد میزان افزایش از ۴۳ درصد تا ۲۱ درصد باشد یعنی آنهایی که حقوقشان حداقل است ۴۳ درصد افزایش حقوق در سال آینده داشته باشند.

 آنهایی که بالاترین حقوق را دارند ۲۱ درصد که این می‌تواند یک بخشی از قدرت خرید مردم را ترمیم کند در این شرایط رکود تورمی که هستیم جمع‌بندی مجلس این بود که اگر در این شرایط ما این دو واحد درصدی که به مالیات بر ارزش افزوده اضافه شده اضافه کنیم فشار‌هایی را متوجه مردم می‌کند که نهایتاً این هم مجلس در کمیسیون تلفیق با دولت به جمع‌بندی رسیدند که حذف کنند، همینطور در مجموع ارقامی که تحت عنوان کمک یارانه در بخش‌های مختلف دارد پرداخت می‌شود اگر اشتباه نکنم حدود ۱۴۱۰ همت بود که اتفاقاً دیروز ما در کمیسیون اقتصادی مجلس حدود دو ساعت و خرده‌ای با حضور رئیس سازمان هدفمندی یارانه‌ها، نمایندگان بانک مرکزی، وزارت تعاون، وزارت جهاد و وزارتخانه‌های ذیربط جزئیات را بررسی کردیم و برنامه‌هایی که برای سال آینده دولت پیش‌بینی شده اینها چه بخشی را که می‌خواهد به عنوان طرح رزاق کمک کند به برخی از استان‌های ساحلی و همینطور آن چیزی که تحت عنوان پرداخت‌های نقدی می‌خواهد باشد که این مضاف بر آن کالا برگ است.

 آن چیزی که الان به عنوان حذف ارز ترجیحی آمده یک عدد جدایی از پرداخت‌های نقدی که از قبل وجود داشته و برنامه‌هایی که دارد یا نحوه پرداخت کمک یارانه نان که به چه شکل می‌خواهد پرداخت بشود همه اینها جزئیاتش آمده بود که حدود ۱۴۱۰ همت است که جزئیاتش را از نظر منابع و مصارف بررسی کردیم و امروز هم ما از ساعت ۲ تا ۷ شب حدود ۵ ساعت با حضور وزیر تعاون و معاونان وزیر جهاد و وزیر اقتصاد و نمایندگانی از بانک مرکزی و دستگاه‌های دیگر راجع به بحث حذف ارز ترجیحی و آثار و پیامد‌هایی که دارد و مدل‌هایی که دوستان ما در مرکز پژوهش‌ها رویش کار کرده بودند که چه کار کنیم که آثار و پیامد‌های منفی این طرح کاهش پیدا کند مفصل  بحث کردیم.

سوال: آقای فلسفی الان اقداماتی که اتفاق افتاده به نظر شما چقدر می‌تواند به بهبود معیشت مردم کمک کند؟

فلسفی: آقای دکتر قادری مقدمه خوبی را ارائه کردند و من فکر می‌کنم وظیفه ذاتی مجلس و دولت مشخص است ما از یک طرف با قانونگذاری مناسب می‌توانیم به دولت محترم کمک کنیم و از طرفی با نظارت دقیق بر اجرای قوانینی که مجلس به تصویب رسانده حالا ما در چند مرحله نقش خودمان را ایفا کردیم هم در مرحله تدوین قانون برنامه هفتم پیشرفت پیش‌بینی‌های خوبی به عمل آمده برای اینکه بتوانیم کشور را روی مدار قانون پیش ببریم امورش را و در قانون بودجه سالیانه هم این پیش‌بینی‌ها به طور دقیق‌تر و عملیاتی‌تر دیده می‌شود و در بودجه ۱۴۰۴ یک سری پیش‌بینی‌ها به عمل آمده بود و در لایحه بودجه ۱۴۰۵ هم که  دولت محترم پیشنهاد داد  به مجلس رفت و برگشت‌هایی داشتیم در این روز‌های اخیر و دو سه هفته گذشته از زمانی که بودجه را  ریاست محترم جمهور تقدیم مجلس کرد، ارتباط تنگاتنگ و تعامل خیلی فشرده در روز‌ها و هفته‌های گذشته بین دولت و مجلس شکل گرفت و یک همکاری خوبی انصافاً  شاهد بودیم.

البته مجلس در وهله اول ایراداتی را به لایحه وارد کرد ضمن اینکه نقاط قوتی هم داشت لایحه ۱۴۰۵، اما آن بخش‌هایی که یک مقدار بیشتر به معیشت مردم و حقوق کارمندان کارکنان دولت و مباحث مربوط به مالیات آنچه مربوط به بازاریان و اصناف می‌شد نیاز به بازنگری داشت و نظر مجلس چیز دیگری بود که رئیس جمهور محترم هم با نامه‌ای که به مجلس دادند پذیرفتند که این اصلاحات انجام شود کمیسیون تلفیق و دولت روی این موضوع متمرکز شدند و پیش‌بینی‌های نسبتا خوبی به عمل آمده که من فکر می‌کنم انشاالله اگر دولت محترم به خوبی هم اجرا کند و در مسیر اجرا به درستی عمل کند اتفاقات خوبی می‌افتد. همین بحث برداشتن ارز ترجیحی یا حرکت به سمت تک نرخی شدن ارز به نظر من یک اتفاق خوبی است که باید دیر یا زود در کشور می‌افتاد.

منتها نحوه عمل به این موضوع و توزیع آنچه از آزادسازی این اعداد و ارقام حاصل می‌شود بین مردم، بین گروه‌های مختلف آسیب پذیر، بین مصرف کنندگان و تولید کنندگان که هر کدام از اینها قانون دارد و دولت محترم حتماً باید نگاهش مبتنی بر قانون باشد ما هم قانون هدفمندی یارانه‌ها را داریم به عنوان یک بستر و ریلی که در گذشته پیش روی دولت قرار دارد و مجلس و هم قانون برنامه هفتم تکلیف را روشن کرده است.

سوال: آقای جراره مسئله اصلی الان در اقتصاد ما شاید مهمترین آن بحث تورم است یعنی اگه بتوانیم تورم را مهار کنیم در پس آن اتفاقات خیلی مهمی خواهد افتاد، مجلس در بحث کنترل تورم می‌تواند نقش آفرینی کند و اگر می‌تواند تا الان چه کرده است؟

جراره: نکاتی که همکاران فرمودند نکات مهمی بود که من یک مقدمه هم در این خصوص عرض کنم که ما تمام تلاشمان از روز اول بعد از اتفاقی که برای رئیس جمهور شهید افتاد و ما یک مدتی هم در شرایط بی‌دولتی بودیم عزم مجلس و توان مجلس این بود که تمام همکاری لازم را با دولت انجام بدهد یعنی ما بستر همکاری را از اول دولت شروع کردیم یعنی اتفاق خوبی که در مجلس افتاد که شاید کم سابقه باشد به تمام کابینه دولت رای داد یعنی با اینکه شاید نگاه سیاسی متفاوتی هم حاکم در مجلس بود، اما به این سمت رفت که ما باید همکاری کنیم باید کشور به سمتی برود که با این تعامل و همکاری مشکلات مردم رفع شود.

 مردم سال‌ها است درگیر موضوعات مختلف اقتصادی هستند الان در این دولت متاسفانه مشکلات خیلی شدیدتر شده است، نگاه مجلس قطعاً این بوده که از روز اول همکاری کند با شعاری هم که آقای رئیس جمهور دادند از باب وفاق، از باب تعامل، از باب اینکه برنامه من قانون پیشرفت هفتم است و بنا است این ملاک عمل قرار بگیرد و در این مسیر حرکت کنیم تمام تلاش ما این بود که به این سمت حرکت کنیم یعنی برویم به این سمت که در مجلس به دولت کمک کنیم؛ لذا در حوزه قانون هم به همین سمت رفتیم یک نمونه می‌شود به این اشاره کرد که در قانون اشاره به بحث ارز شده است که ارز باید یک قیمت شناور مدیریت شده داشته باشد که فشار به مردم نیاید یعنی هم دولت توان و امکان لازم و مدیریت در حوزه ارزی کشور داشته باشد و هم از این طرف نیاز‌هایی که در کشور وجود دارد چه در سبد زندگی مردم و در خانوار و چه در فضای اقتصاد کشور باید بتواند این تعادل را ایجاد کند و هم نیاز با توجه به کمبود ارزی که داریم و شرایط اقتصادی را همه مردم می‌دانند ما نماینده مردم هستیم و باید حرف مردم را بزنیم و نگرانی‌های مردم را بگوییم.

مردم نگران هستند معیشتشان، مسائل و مشکلاتشان درگیر این فضا است از آن طرف به دولت هم اجازه داده شده که این ارز را مدیریت کند حتما کار دولت سخت است، چون منابع ما محدود است از آن طرف نیاز‌ها هم که نامحدود حالا بسته به مدیریت ما دارد که ما اولویت بندی کنیم کاری که مجلس در کنار کمک‌هایی که به دولت کرده و می‌خواهد بکند و تا الان هم واقعاً این اتفاق افتاده است نگاهش این است که این ارز باید برود جایی قرار بگیرد که اولویت‌های مردم را پوشش بدهد حالا یک بخش آن مشخص است ارز مربوط به دارو، ارز مربوط به کالای اساسی اینجا مجلس نگاهش این بوده که این کار را دنبال کند و انجام بدهد.

ما قطعاً همین نگاه را داریم در این فضا اگر دولت به آنچه  قانون تعیین کرده عمل کند یک بخشی از اینها قابل حل است یعنی ما الان عرض کردم مهمترینش که خود دولت هم ما به همین هم تاکید می‌کنیم که تاکید دولت بر برنامه هفتم است ما می‌گوییم همان برنامه هفتم را بروید اجرا کنید در آنجا هم به این موضوعات مفصل اشاره شده مسیر‌ها و موضوعات گفته شده اگر دولت برود در این فضا و این مسیری که مجلس با تعاملی که با آن داشته این مسیر را دنبال کند قطعاً می‌تواند بخشی از مسائل کشور را حل کند. الان نقد کنم در کنار اینکه نگاه ما این است که کشور متعلق به مردم است این کشور متعلق به همه ما است و همه نگاهمان این است که کشور را باید حفظ کنیم، نگاه من این است که مسائل و مشکلات کشور را در تعامل با همدیگر حل کنیم وفاق یعنی همین حرفی که آقای رئیس جمهور می‌زند اتفاقاً ما در مجلس عملیاتی کردیم، انتظار هم داریم که در این فضا دولت تمام تلاشش را بکند که مشکل و نگرانی مردم را حل کند.

اشاره هم شد در شرایطی که شاید بخشی از این تصمیم، تصمیم درستی از این منظر که وقتی ارز را نشود خوب مدیریت کرد رانت‌هایی به وجود می‌آید قطعاً وقتی که این آزادسازی شکل بگیرد رانت‌ها از بین می‌رود این حتماً یک مزیت خوب است حتماً یک فرصت خوب است، اما در کنار اینکه دست رانت خواران، امضا‌های طلایی و سوء استفاده در حوزه‌های ارزی کوتاه می‌شود باید توجه کنیم که نیاز‌های مردم دچار چالش نشود. یکی از نکاتی که من فکر می‌کنم باید به آن توجه کنیم این است که باید با مردم حرف بزنیم.

 اعتقادم این است که دولت باید مردم را اقناعی راضی نگه دارد، مردم توجیه بشوند مردم که خدایی نکرده مثلاً مشکلی با این نظام و حکومت کشور که ندارند کسی که دوست ندارد کشورش به چالش بیفتد، اما وقتی ما به مردم توضیح نمی‌دهیم یا کم توضیح می‌دهیم یا مردم قانع نمی‌شوند نگرانی در دل مردم به وجود می‌آید بله کسی حاضر نیست کشورش دچار، ما کاری به آن اغتشاشگران و بر هم زنندگان نظم نداریم آن را حتماً دولت و همه مردم با آنها مخالف هستند، اما مردم باید در این موضوع قانع بشوند که الان مثال می‌زنم فرض کنید ما قیمت کالایی را آزادسازی کردیم شما می‌بینید با کمبود یک بخشی از اقلام رو‌به‌رو هستیم.

 الان روغن پیدا نمی‌شود خوب مردم چه تقصیری دارند، باید چه کار کنند اینها برنامه‌ریزی‌هایی است که دولت باید انجام بدهد و مجلس هم از دولت می‌خواهد، شما باید برنامه‌ریزی مناسبی انجام بدهید ما حتماً با شرایطی که در گذشته‌ها بود کسی که مسئول این موضوعات بود اتفاقی در کشور می‌افتاد بعد اعلام می‌کرد من که خواب بودم، خبر نداشتم حتماً پذیرفته نیست باید با مردم حرف بزنید باید با مردم گفت‌و‌گو کنید و ما هم در مجلس بنایمان این است که در مسیری قدم برداریم که به دولت کمک کنیم و سعی کنیم انشالله نگرانی‌های دولت را هم رفع کنیم.

سوال: آقای قادری بحث ارز، بحث چالش برانگیزی بود به نظر شما دولت چه اقداماتی را باید انجام بدهد که بتواند بازار را متعادل کنترل کند، این تک نرخی شدن یک بخشی از ماجرا است ولی آن طرف ارزی که به صورت آزاد و غیر رسمی دارد معامله می‌شود باز با این متفاوت است حتی برای کنترل و مهار کردن آن آیا دولت راهکار یا ابزاری دارد مجلس می‌تواند کمک کند؟

قادری: در بحث ارز اگر برویم به سمت تک نرخی شدن ارز خیلی از مسائل و مشکلات را می‌تواند حل کند، شفافیتی که به دنبال دارد، رانت‌هایی که حذف می‌کند و همینطور حمایتی که از تولید داخلی می‌کند کسری تراز ارز را یک مقدار مسائل و مشکلاتش را حل می‌کند ولی باید توجه داشته باشیم که برخی از اقلام و کالا‌هایی که باید حتماً مورد حمایت قرار بگیرد کالا‌های اساسی و ضروری و کالا‌های یارانه‌ای که در گذشته با ارز یارانه‌ای در اختیار مردم قرار می‌گرفته باید اینها به نوعی حتماً تکلیفش روشن بشود.

من اشاره کردم که الان از درآمد‌های ارزی که نصیب دولت می‌شود فقط درآمد‌های نفتی است، پتروشیمی‌ها، فولاد، سیمانی‌ها و صادرات غیر نفتی که ارزش متعلق به دولت نیست فقط آن چیزی که متعلق به دولت است ارز حاصل از صادرات نفت و میعانات گازی و بخشی از فرآورده‌های نفتی که مربوط به پالایشگاه دولتی است بنابراین آن هم که طبق ساز و کار‌هایی که در قانون برنامه آمده یا در قوانین دائمی آمده بخش عمده‌ای می‌رود در اختیار صندوق توسعه ملی قرار می‌گیرد، یک بخشی سهم وزارت نفت است و عملاً آن چیزی که تهش برای دولت می‌ماند ما در سال‌های گذشته از ۱۷، ۱۸ میلیارد دلار شروع کردیم اشاره کردم در سال جاری فکر می‌کنم حدود ۱۱ یا ۱۲ میلیارد دلار باید از این محل برای کالا‌های یارانه‌ای اختصاص داده شود.

به هر حال هر سال با توجه به افزایش سهم صندوق توسعه ملی، سهم دولت کاهش پیدا می‌کند منتهی این ایراد و اشکالی که وجود داشت عملاً در چند ماه گذشته دولت آمد در کنار ارز ترجیحی، مرکز مبادله ارز و طلا راه انداخت و دید این فاصله‌اش با ارز آزاد زیاد است دوباره آمد تالار دوم را راه انداخت که بعضی از کالا‌هایی که یک مقدار ضروری‌تر نیستند یا حتی نیاز ارزی برای مسافرانی که می‌خواهند از کشور خارج بشوند از آن محل تامین بشود و نهایتاً این فاصله‌ای که وجود داشت بین حتی تالار دوم و ارز آزاد و وقتی که تفاوت‌ها با ارز آزاد زیاد باشد همه می‌روند در صف وارد کنندگان قرار می‌گیرند کسی انگیزه‌ای برای صادرات ندارد یکی از اشکالاتی که در طول سال‌های گذشته داشتیم صادر کننده بحثش این بود که من با هزار مشقت با مواد اولیه‌ای که با قیمت ارز آزاد تهیه می‌کنم می‌روم و صادراتی را انجام می‌دهم و ارز را در اختیار دولت می‌گذارم و دولت حالا با رانت‌هایی که ایجاد می‌شود در اختیار تعدادی تولید کننده قرار می‌گیرد.

 خوب چرا این مابه التفاوت بین ارز دولتی و ارز آزاد که مبنای قیمت گذاری کالای وارداتی وارد کننده قرار می‌گیرد نصیب وارد کننده بشود این یکی از اشکالات است که فکر می‌کنم الان اگر دولت مراقبت نکند ممکن است دوباره این فاصله بیشتر بشود؛ بنابراین ما باید به سمتی برویم که هر کسی کالایی را صادر کرد ارزش در اختیار خودش باشد فقط آن کالا‌هایی که دولت نیاز دارد یا خودش وارد کند یا امتیاز واردات را به دیگری واگذار کند که رانتی را به وارد کننده و به ضرر صادر کننده ایجاد نکند.

سوال: منظورتان آن ارز حاصل از صادرات نیست که، مثلاً به نظر شما پتروشیمی‌ها ارزشان در اختیار خودشان باشد؟

قادری: در اختیار خودشان باشد ولی کالایی که مورد نیاز دولت است وارد کنند یا خودشان واگذار کنند، چون ببینید وارد کننده‌ای که کالایی را وارد می‌کند اینها را بر مبنای ارز آزاد قیمت گذاری می‌کند بله یک سری کالا‌های یارانه‌ای است که آنها هم اگر می‌خواهد در اختیار مردم قرار بگیرد دولت باید از طریق کوپن الکترونیک به گونه‌ای برخورد کند که این زنجیره توزیع تا آخر تحت کنترل دولت باشد و امکان تخطی از این زنجیره وجود نداشته باشد، بنابراین من فکر می‌کنم الان با این شرایطی که پیش آمده باید به گونه‌ای برخورد شود که انگیزه برای صادرات بیشتر شود و انگیزه برای واردات کمتر شود و ما به جای اینکه برویم و وابستگی‌هایمان به خارج بیشتر بشود.

الان ببینید اقلامی که در طول سال‌های گذشته ما ارز ترجیحی به آنها اختصاص دادیم مثل دانه‌های روغنی الان وابستگی مان چقدر است فکر می‌کنم بالای ۹۰ تا ۹۵ درصد وابستگی داریم نه اینکه امکان تولید در داخل کشور نداریم، نه اینکه شرایط آب و هوایی ما اجازه نمی‌دهد ولی وقتی شما میایید ارز یارانه و ارز ترجیحی را اختصاص می‌دهید با قیمت بسیار پایین در بازار داخلی این کالا را در اختیار مصرف کننده یا تولید کننده که از این مواد اولیه به عنوان نهاده واسطه استفاده می‌کند قرار می‌دهید طبیعی است که تولید کننده داخلی نمی‌تواند با این قیمت رقابت کند بنابراین می‌رود در حوزه‌های دیگر.

معمولاً کشاورزان ما در طول سال‌های گذشته رفتند به سمت تولیداتی که اصلاً ضرورتی ندارد و محصولات آب بری مثل هندوانه که به عنوان صدور آب مجازی از آن یاد می‌کنند بنابراین در کشور‌های پرآبی که اطراف ما هم هستند در کشور‌های آسیای میانه اینها هم در عین حال که منابع آبی فراوان دارد ولی هیچ وقت نمی‌آیند آبشان را صرف تولید هندوانه یا محصولات این چنینی بکنند آنها می‌روند محصولاتی که جنبه استراتژیک داشته باشد و بتواند بخش عمده‌ای از نیاز‌های خودشان و صادرات را تامین کند.

 بنابراین من فکر می‌کنم این کاری که انجام شد منتها باید الزامات این حرکت به سمت نظام تک نرخی را حتماً رعایت کنیم یا این بحثی که در کنار آن هم حذف ارز ترجیحی داشتیم یک الزاماتی دارد ما بلافاصله تولید کنندگان الان نسبت به گذشته نیاز به نقدینگی بیشتری دارند که حتماً دولت باید پیش‌بینی کند که منابع مالی را از طریق ابزار‌ها و روش‌ها و شیوه‌های جدید مثل اوراق گام یا ال سی داخلی یا افزایش سرمایه بانک‌هایی مثل بانک صنعت و معدن، بانک کشاورزی که می‌تواند تسهیلات را در اختیار تولید کننده صنعتی و کشاورزی قرار بدهد و همینطور در ماه‌های اول با توجه به اینکه قیمت کالا اضافه می‌شود حتی تولید کنندگان مرغ اگر نهاده در اختیارشان قرار بگیرد تولید در ماه‌های اول مصرف وقتی کاهش پیدا می‌کند باید امکان ذخیره کردن داشته باشیم یا تولید شیر تقریباً همین وضعیت را پیدا می‌کند.

 اینها را باید حتما پیش بینی کنیم و از طرف دیگر باید توجه داشته باشیم که تمام جوانب و زوایای کار را ببینیم ما امروز توی بحثی که در کمیسیون داشتیم اینی که آثار و پیامد‌های مستقیم حذف ارز ترجیحی را خود همین کالا‌هایی که مشمول حذف ارز شدند چه روی بقیه کالا‌هایی که از این نهاده‌ها استفاده می‌کنند چه تاثیری دارد روی سایر کالا‌ها تورم عمومی نهایتاً این چطور به اصطلاح در چطوری می‌خواهیم  پیامدهایش را کنترل بکنیم روی دهک‌های مختلف چه تاثیری دارد و این بحث کلان دولت اعلام کرده که ما می‌خواهیم به همه دهک‌ها پرداخت بکنیم.

 آیا این وجاهت قانونی دارد یا اگر می‌خواهد به اصطلاح به آن سه دهکی که در سال‌های گذشته تلاش شده که آن سه دهک کسر بشود البته اطلاعات و آماری که وزارت تعاون می‌داد متاسفانه الان در طول سال‌های گذشته وضعیت به گونه‌ای پیش رفته که الان می‌گفتند که کل جمعیت ما سه درصد وضعیتشان خیلی خوب است، شش درصد وضعیتشان خوب است یعنی عملاً حدود یک دهک یعنی نه درصد جمعیت کشور اگر بنا باشد که منطقی برخورد بکنیم این نه درصد را که کمتر از یک دهک هست می‌توانیم حذف کنیم ولی اگر برویم به سمت و سویی که دهک‌های به‌اصطلاح نهم و هشتم را هم بخواهیم حذف کنیم در این شرایط سخت و دشوار برای خیلی از افراد ایجاد مشکل می‌کند.

 بنابراین اینها مسائل و موضوعاتی است که باید توی قوانین دائمی مثل قانون هدفمندی یارانه‌ها، قوانین برنامه‌ها اصلاحاتی صورت بگیرد که این حوادث و اتفاقاتی که پیش می‌آید و کاهش قدرت خرید مردم به گونه‌ای باشد که برای مردم مشکل جدی ایجاد نکند و قابل تامل باشد.

سوال: آقای دکتر فلسفی یک بحث این است که حالا با چه ساز و کاری اعتبار این کالابرگ را همچنان حفظ بکنیم یعنی مثلاً تا ماه‌های آینده که مردم استفاده می‌کنند با توجه به تورم همچنان اعتبار خرید آن میزان کالری که پی بینی شده بتواند برای هر سبد خانوار این اتفاق بیفتد و این اصطلاحی کلی صورت گرفته شما فکر می‌کنید که چه مزایایی هم برای اقتصاد و هم برای سفره‌های مردم خواهد داشت؟

فلسفی: ببینید حالا این بحث کالابرگ الکترون که این هم باز از تکالیف قانون برنامه هفتم بوده و دیگر دولت محترم مجاب شد که این کار را اجرا بکند و بودجه و اعتبار و آن هم پیش‌بینی شده و عملاً به هرحال با تامین اعتبار مورد نیاز تا پایان سال به هیچ وجه مشکلی وجود ندارد آن طرف سال هم باز با پیش‌بینی‌هایی که به عمل آمد و همین بحث آزادسازی حذف ارز ترجیحی یک تعبیری بایستی آنچه  آزاد می‌شود همان ‌طور که عرض کردم خدمتتان که تقریباً حالا از نظر ریالی اگر بخواهیم عرض بکنیم یه چیزی در حدود هفتصد و هشتاد همت پول خواهد بود که می‌تواند بخشی از این اختصاص پیدا بکند به تامین کالا‌های مورد نیاز مربوط به کالا برگ یعنی اون یازده قلم کالای اساسی که قرار شده از طریق کالابرگ الکترونیک در اختیار مردم قرار بگیرد از این طریق تامین می‌شود.

البته تمام این پول و اعتبار نباید به مصرف‌کننده اختصاص پیدا بکند، چون توی بعضی از صحبت‌ها جناب آقای رئیس‌جمهور هم اشاره‌ای داشتند اخیراً به این موضوع که ما می‌خواهیم یارانه را بدهیم به مصرف‌کننده خوب این بخشی از آن یارانه به مصرف‌کننده تعلق می‌گیرد بخشی دیگر که مثلاً در ارتباط با واردات کالا‌های اساسی و نهاده‌های دامی و اینها و به تولید اختصاص پیدا می‌کرد باید حتماً به تولیدکننده داده بشود بر اساس بند پ ماده سی و سه قانون برنامه هفتم پیشرفت دولت مکلف است که این یارانه‌ها را به انتها زنجیره تولید و یا تولیدکننده اختصاص بدهد بنابراین حتماً بایستی این دوتا مورد توجه قرار بگیرد این روز‌ها تولیدکنندگان ما هم دچار یک سری نگرانی‌هایی بودند می‌گفتند خوب با این آزادسازی الان قیمت‌ها دفعه چهار برابر می‌شود و ما چه باید بکنیم و کالا‌هایی که از خارج از کشور وارد می‌شد با ارز ترجیحی می‌آمد بعد الان ارز قیمتش تقریباً سه چهار برابر خواهد بود و چه اتفاقی برای این قسمت کار می افتد.

 می‌خوام عرض بکنم که اگر دولت حتماً این موازنه را برقرار بکند بین تولید و مصرف که تولید پایدار صورت بگیرد که البته به ما قول دادند این‌گونه باشد و حالا در بخش کشاورزی یک بسته حمایتی را ما از وزیر محترم جهاد کشاورزی خواستیم دیروز هم ایشان کمیسیون آمدند در کمیسیون کشاورزی، آب منابع طبیعی و محیط زیست توضیح دادند و ما به عنوان نمایندگان مردم واقعاً این مطالبه را به طور جدی دنبال می‌کنیم که سهم تولید حتماً باید لحاظ شود بسته‌های حمایتی در قالب تسهیلات، تسهیلات سرمایه در گردش تسهیلات تبصره‌ای حتماً باید توسط بانک‌ها نه فقط بانک کشاورزی بلکه بانک‌های دیگر هم باید به این موضوع فکر کنند.

در تمام دنیا هم این گونه است یعنی یارانه‌های بخش کشاورزی در تمام کشور‌ها چه پیشرفته چه در واقع در حال پیشرفت مورد توجه قرار می‌گیرد و اعداد بسیار بالایی را برای تسهیلات بانکی در نظر می‌گیرند کشور‌های مختلف که این اعداد و ارقام واقعاً توی کشور ما بسیار پایین بوده من دیروز از وزیر جهاد کشاورزی خواستم و به ایشان گفتم که حتماً یک بسته تسهیلاتی و چه برای سرمایه در گردش تولیدکنندگان چه برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی حتماً باید لحاظ بشود که ایشان هم قول دادند این کار را بکنند تقریباً هفتاد همت برای بانک کشاورزی فقط پیش بینی‌شده پنجاه همتش مصوب شده بیست همتش هم گفتند تا پایان سال مصوب می‌کنند که اینها بالاخره تزریق می‌شود به بدنه تولید انشاءالله در عین حال یارانه‌ها هم به موجب قانون هدفمند کردن یارانه‌ها مصوب سال هزار و سیصد و هشتاد و هشت برای بخش کشاورزی در هیچ سالی نباید کمتر از سال قبل باشد.

 این هم یک تکلیف قانونی است که حتماً دولت باید لحاظ بکند کشاورزان ما دامداران عزیز ما حتماً با ید خیالشان راحت باشد از این بابت حالا آن افزایش قیمت‌ها هم که اتفاق می‌افتد به نظر من با یک سری تمهیدات با همین یارانه‌ها مختلفی که به بخش تولید تخصیص داده می‌شود سوخت به موقعی که باید تامین شود الان در بعضی از نقاط کشور خوب کشاورز و دامدار گلایه دارند که سوخت کمتری دارد به ما داده می‌شود یا قطع برق چاه‌های آب این عزیزان نباید باشد به هر حال امیدواریم حالا بالاخره با این اتفاق جدید بعضی از نا تراضی‌ها واقعاً برطرف بشود و دقیقاً اصابت بکند یارانه‌ها به صورت هدفمند تعریف بشود، چون ما یکی از مشکلاتمان هم همین عدم اصابت یارانه‌ها بود.

 دیگر حالا آن بخشی هم که ارزان‌تر تزریق می‌شد از طریق رانت و انحصار و اینها از دسترس مردم عادی و کشاورزان و تولید کنندگان و سطوح فقیرتر جامعه خارج می‌شد بنابراین امیدواریم که با این تمهیداتی که اندیشیده شده هم قیمت‌ها یک مقدار نظارت بیشتری رویش به عمل بیاید توسط دستگاه‌های ناظر، سازمان تعزیرات حکومتی خود دولت بازرسی‌هایی که به عمل می‌آورند باید حتماً فعال بشوند مجلس هم نقش خودش را قطعاً ایفا می‌کند و ما حتماً آن رصد و پایش دائمی خودمان را ادامه می‌دهیم به‌هیچ‌وجه کوتاه نخواهیم آمد و در کنار دولت هستیم برای اینکه بتوانیم این مسیر را با اقتدار و به صورت پایدار ان‌شاءالله دنبال بکنیم فکر می‌کنم گفتم اگر مبنای عمل قانون باشد و دولت این مسیر را مبتنی بر کانون به خوبی پیش ببرد مردم هم ان‌شاءالله به یک وضعیت مناسب و پایدارتری خواهند رسید.

 در عین حال بالاخره قیمت‌های هم که این روز‌ها اعلام می‌شود که افزایش پیدا کرد باید حتماً مراقبت بشود و مردم عزیزمان همان‌طور که جناب آقای جلالی اشاره فرمودند در جریان این فرآیند‌ها قرار بگیرند ضمن اینکه مراکز توزیع حتماً باید آن خدمات را به طور در دسترس و گسترده انجام بدهند اشاره کردند به وضع کمبود روغن باز دیروز وزیر محترم جهاد کشاورزی به ما قول داد گفتند که اصلا آن بخشی از روغن مورد نیاز که در اختیار بوده و در انبار‌ها وجود داشته در حال توزیع است به درستی ان‌شاءالله توزیع شود و در اختیار مردم قرار بگیرد حالا اون کالا برگ هم راه بیفتد امیدواریم آن ثبات قیمت‌ها یک مقدار بیشتر شود.

سوال: راجع به آن ذخایر ماه مبارک سؤال شد ایشان اشاره شد که ما چند برابر ذخایری که باید باشد الان موجود است کالا و از لحاظ تامین کالا هیچ مشکلی نیست؟

فلسفی: به ما اعلام شده و هم از نظر تولید مرغ گوشت مرغ اگر نهاده دامی به موقع برسد به دامداران و مرغداران ما، چون یک خلائی ایجاد شده.

سوال: اتفاقا راجع به این موضوع سؤال شد گفتند که تلاش داریم خلایی شکل نگیرد؟

فلسفی: سامانه بازارگاه گفتند از دیروز پریروز بالاخره مدام دارد در آن بارگذاری صورت می‌گیرد و مرغداران ما منتها باید به سرعت انجام بگیرد ما نیاز به یک حرکت جهادی داریم که برسانیم به مردم آنچه  را به عنوان یک خلا طی این چند روز و یا یکی دو هفته گذشته اتفاق افتاد هرچه سریع‌تر دولت باید جبران کند.

سوال: تعامل دولت و مجلس آقای جراره در این شرایط به نظر شما چقدر می‌تواند اثرگذار باشد چقدر می‌تواند اطمینان‌بخش آرامش بخش باشد، چه قدر می‌تواند کار را بهتر پیش ببرد؟

جراره: قطعاً وقتی که تعامل منطقی در چارچوب، تعامل مبتنی مبتنی بر یک احترام متقابل باشد خیلی می‌تواند کمک بکند به هرحال شروع مجلس با این تعامل بوده که عملیاتی نشان داد خوب به هرحال از دولت هم انتظار بود که خوب این تعامل متقابل باشد از این جهتی که خواسته‌های نمایندگان مردم خواسته‌های مردم است و خب به هرحال نمایندگان که غالبا که خواسته شخصی ندارند که اگر نگرانی مطرح می‌کنند نگرانی مردم هست اگر گله‌مندی می‌کنند و در نطق هاشون در تذکر هاشون در سؤالات شروع اگر موضوعی مطرح می‌کنند اینها حرف‌هایی است که از دل مردم بر می‌آید و بناست که این گره‌ها حل شود اصلا مجلس وایساده کمک بکنیم گره‌ها را را باز کنند مجلس که حالا عرض کردم همه ما توی کشتی سواریم هم توی این کشتی نشستیم همه بناست که با هم دیگر مسیر پیشرفت این کشور را دنبال کنیم.

 خوب این نگاه مجلس واقعاً بوده خب ممکنه البته نقص‌هایی وجود داشته باشد و وجود دارد طبیعتاً خوب ما نگاهمان را در مجلس بر همین مبنا که می‌گویم نمایندگان مجلس بر این مبنا قرار دادند، اما اینکه واقعش ما تصمیمات را یعنی اصل موضوع مجلس را که یک بخشیش به خودمان برمی‌گردد یعنی مجلس را از حالت فرد محوری خارج بکنیم یعنی اینکه به هر حال ما الان دویست و نود تا نماینده، دویست و هشتاد خرده ای نماینده دارد خوب این تصمیم رامجلس بگیرد ببینید این اون موقع می‌تواند خیلی کمک کند این آن چیزی نیست که نگاه مجلس باشد نگاه مردم باشد ما میخواهیم خلاصه این که جمع خلاصه تصمیم، تصمیم دو سه نفر نشود تصمیم تصمیمی در اتاق بسته نشود.

سوال: کدام تصمیم؟

جراره: به هرحال بر آقایانی که می‌نشینند برای کل جامعه تصمیم می‌گیرند، می‌خواهیم بگوییم که این تصمیم باید بیاید در دل مجلس اتفاق بیفتد و دولت هم با همان نگاه وفاقی که ببینید وفاق بین یه نفر و دو سه نفر نیست که نفاق بین همه مردم است وفاق بر مسیر پیشرفت این کشور است و فاق بر سر رفع مشکلات مردم است وفاق بر سر رفع مشکلات و نگرانی نسل جوانمان است مشکل ازدواجشان را حل بکنیم مشکل اشتغال، مشکل مسکن را حل بکنیم اینها آن دغدغه‌ها و نگرانی‌هایی است که مردم ما دارند.

 مشکل نمایندگان همان مشکلاتی است که دولت بنا است حل بکند و لذا ما تلاشمان در مجلس همین هست که تلاش بکنیم فضای تعاملی حفظ بشود، اما این آن نکته مهم، چون مجلس دو تا کار دارد یکی حوزه قانون‌گذاری است که ما به وفور قانون داریم یعنی این در حمایت از تولید، مسائل معیشتی مردم در حوزه اقتصادی مردم در حوزه مسکن مردم در همین قانون به وفور وجود دارد خوب این قوانین باید اجرا بشود خوب دولت باید بایستد اجرایش کند خوب همه اش هم ما یکی از گیرهایمان این است که وقتی قانون برنامه به پایان می‌رسد وقتی گزارش آن استخراج می‌شود می‌بینیم آقا بیست درصد قانون برنامه اجرایی شده یعنی چی یعنی این که مسیر پیشرفت کشور به درستی پیش نرفته یا ما قانون اشتباه نوشته‌ایم غلط نوشتیم بد نوشتیم که باید اصلاح بکنیم و یا در دولت خوب اجرا نشده و وقتی این اجرا بشود آن دغدغه مردم رفع می‌شود.

 ما نگران دغدغه مردمیم دیگر می‌گویند آقا جلوی فساد‌ها را بگیریم جلوی رانت‌ها را بگیریم جلوی تبعیض‌ها را بگیریم امضا‌های طلایی را بگیریم نگرانی‌های مردم را بیان بکنیم در مجلس این فرصت فراهم بشود خوب این حوزه قانون‌گذاری که من فکر می‌کنم در حوزه قانون‌گذاری حداقل دوستان می‌توانند گواهی بدانند که ما قانون کم نداریم این یه بخشی از ظرفیت مجلس است که واقعاً آمده به کمک دولت و وجود دارد یک بخش نظارت مجلس است، نظارت مجلس هم در نگاه مقابله با دولت نیست بعضی مواقع ما فکر می‌کنیم که اگر ما مثلاً در مجلس تذکری می‌دهیم اگر در مجلس سؤالی مطرح می‌شود یا استیضاحی مطرح می‌شود حتماً مقابله با دولت است نه اتفاقا کمک به دولت است.

 خوب ما جایی می‌رسیم که وزیری توانمندی لازم را در حوزه اجرای قوانین ندارد چرا، چون همین مشکلات می‌ماند، چون هم این نگرانی‌های مردم برطرف نمی‌شود خوب اینجا می‌گوییم آقا تعامل با دولت اینجا به چه شکل اتفاقات بیفتد باید اعمال نظارت کنیم، خوب این حتماً قابل قبول نیست که ما فرصتی را به نمایندگان بدهیم در چهارچوب قانون بگوییم آقا الان پنج شش تا وزیر ما در نوبت استیضاح هستند همان فردمحوری می‌خواهم عرض کنم خوب فرد محوری اجازه نمی‌دهد اجرای قانون فرصتی که به نمایندگان داده بشود و ما اگر وزیر را استیضاح بکنیم یعنی مقابل که نه می‌خواهیم کمک بکنیم به دولت می‌خواهیم بگوییم آقای دولت ما که به شما به همه کابینه شما رای دادیم خوب الان می‌خواهیم اصلاح بکنیم فرایند بیفتد دست وزیری که توانمندتر هست آن هم خود دولت معرفی بکند این می‌شود کمک به دولت و لذا ما اگر عرض به حضورتان که فریادی در مجلس زده میشود با نگاه تعامل وکمک به دولت و نگاه رفع مشکلات مردم است.

 ما این فریاد‌ها را هم کمک به دولت می‌دانیم که اگر غرضی داشتیم که به کل دولت و کابینه کل کابینه دولت رای نمیدادیم فلذا ما همین الان آماده‌ایم هر زمانی که دولت، چون آقای رئیس‌جمهور خلاصه می‌گویند آقا بیایید کمک بکنید و آماده‌ایم کمک کنیم ولی چه جوری کمک بکنیم ولی این نوع چه جوری کمک کردن می‌شود همان نقش‌آفرینی جمع مجلس و نمایندگان که باید واقعاً محقق بشود بهتر محقق بشود یا در چارچوب همین اختیارات و ظرفیت‌ها و فرصت‌هایی که در اختیار نمایندگان هست و این باید اعمال بشود باید استفاده بود در کمک به خلاصه رفع نگرانی‌های مردم و مسیر دولت مسیر هموارتری شود.

سوال: جمع بندی بفرمایید بزرگواران؟

قادری: من چند تا نکته را اشاره می‌کنم یک اینکه منابعی که برای به اصطلاح بحث پرداخت اضافی به مردم پیش بینی شده دو و نیم میلیارد دلار درآمد از محل اجازه ای که از مقام معظم رهبری گرفته شده با ارز صد و دوازده و ارز صد و بیست تومان در بازار به اصطلاح به این تسعیر بشود تقریبا هشتاد میلیونی که می‌خواهد یارانه دریافت کند چهار ماه چهار تا هشتاد میلیون ضرب در هر فرد هر ماه یک میلیون می‌شود سیصد و بیست همت.

 شاید به هرحال این منابع را تامین بکند ما باید مراقبت بکنیم که نرود در اختیار بانک مرکزی قرار بگیرد و بخواهد پایه پولی را اضافه کند و منجر به تشدید تورم شود و این ارز در بازار به فروش برسد و برای واردات استفاده بشود که تورم را تشدید نکند نکته دیگری که باید بهش اشاره بکنیم به اصطلاح الان حجم نقدینگی حدود چهارده هزار همت است که روزانه چیزی حدود دوازده همت به حجم نقدینگی دارد اضافه می‌کند توی سازوکار بودجه هم باید به‌گونه‌ای پیش بینی بشود که ما دقیقاً دوباره نرویم به سمت به اصطلاح استقراض از بانک مرکزی بحث مولدسازی را باید به‌صورت جدی دنبال کنیم و مواردی را بیاوریم که دستگاه‌ها را وادار کنیم.

 البته دولتی یک حکمی را آورده که در دستگاه که منابع حاصل از مولدسازی را در دستگاه خودشان استفاده کنند ما حتی باید جرایمی در نظر گیریم که اگر دستگاه‌ها محلی سازی انجام ندادند جریمه شوند به اصطلاح به عنوان اموال و امکانات دولت در اختیارشان است بحث دیگری که باید بهش اشاره بکنیم این است که به اصطلاح دقیقاً اگر استقراض از بانک هم انجام میگیرد دولت طبق برنامه باید اوراق بدهد که بانک‌ها را هم به اصطلاح علاوه بر اینکه منابع را از آنها می‌گیریم فلج نکنیم اینها مواردی است که حتماً توی تنظیم بودجه عبادت پنج پیش‌بینی بکنیم.

فلسفی: در این فرصت کوتاه یک جمع‌بندی مختصری داشته باشم باید عرض کنم که اراده مجلس و دولت بر حل مسائل مردم است و در کشور اگر چه گلایه‌هایی هم داریم واقعاً نسبت به مسائل و مشکلاتی که وجود دارد ما به عنوان نمایندگان مردم مطالبه گر هستیم مسائل مردم را دنبال می‌کنیم و دولت هم طبیعتاً بایستی پاسخ گو باشد درباره آنچه که در صحنه عمل اتفاق می‌افتد.

 اما واقعاً این اراده برای حل مشکلات امروز جامعه خیلی قوی وجود دارد کمیسیون‌های مختلف مجلس الان به شدت فعال هستند جلساتی که ما با وزرا می‌گذاریم رفت و آمد‌هایی که صورت می‌گیرد پیشنهادهایی که از آنها طلب می‌کنیم برای حل مسائل موجود از یک طرف و جلساتی که با اصناف و بازاریان ، مجمع نمایندگان استان تهران امروز جلسه‌ای داشتیم با اصناف و بازاریان و با سازمان مالیاتی کشور برای اینکه بتوانیم گشایش‌هایی را ایجاد بکنیم در روند امور اصناف و بازاریان از طرفی همین امشب با وزیر محترم نفت جلسه‌ای داشتیم یعنی در مباحث مربوط به فروش نفت، تامین ارز مورد نیاز کالا‌های مختلف و بالاخره برگشت درآمد‌های نفتی جلسه خیلی خوبی داشتیم و واقعاً از نزدیک آشنا شدیم با تلاش‌هایی که وزارت نفت به عمل می‌آورد از ان طرف بخش کشاورزی و صنعت، معدن تجارت کشور باید تلاش بکنند که ان‌شاءالله مشکلات مردم هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت ان‌شاءالله حل بشود که این شدنی است.

جراره: نیاز به اعتماد است اعتمادسازی مجدد باید برای مردم شکل بگیرد هم مجلس و هم دولت تمام توانش باید بگذارد که این اعتمادسازی به هرحال بازسازی شود اعتمادسازی شکل مجددی بگیرد یکی اینکه ما نقش مردم را در اقتصاد پر رنگ کنیم اقتصاد مقاومتی همین است، حضور مردم در اقتصاد ، اگر مردم خودشان در اقتصاد حضور مستقیم داشته باشند یه بخشی از این نگرانی اقتصادی مردم رفع می‌شود ، همه ما از این گردنه هم عبور بکنیم که به فضل الهی عبور می‌کنیم با حفظ انسجام ملی، یعنی همه مردم باید کمک بکنیم هم باید بایستیم این دغدغه‌ها و این نگرانی‌ها را با کمک همدیگر رفع کنیم و قطعاً فصل‌الخطاب برای دولت و برای مجلس قانون است و همه ما باید بایستیم که ان‌شاءالله قانون را به فضل الهی اجرایی کنیم.